سوسک کوچک کندو

سوسك كوچك كندو (آتينا توميدا) كلني هاي زنبوران عسل دنيا را در معرض تهديد قرار داده، تا كنون در كشور ما گزارش نشده است. منشأ اوليه اين آفت آفريقاي جنوبي بوده ، سپس شمال آفريقا و بعد آمريكاي شمالي و استراليا را آلوده نموده است. حضور آن تهديد مهمي براي كلني هاي زنبور عسل و ضربه مهلكي بر زنبورداري خواهد بود. دوره توليد مثل آن شامل چهار مرحله و مبارزه با آن كاري سخت به نظر مي رسد. مصرف محصولات شيميائي، ‌نه تنها براي زنبوران بلكه براي محيط زيست زيان آور بوده و مسئله باقيمانده ها در محصولات كندو را تشديد خواهد نمود. مسئولين بهداشتي زنبور عسل اروپا مي گويند اگر بخواهيم اين طاعون به اروپا نرسد، ضروري است تمام واردات زنبور عسل از مناطق آلوده ممنوع اعلام شود. پروژه هاي تحقيقاتي در سطح بين الملل با هدف بررسي استراتژي مبارزه با اين آفت در حال اجراء‌ است. آتينا توميدا موري نام علمي اين انگل است، كلني هاي آفريقا را آلوده نموده و روش هاي مقابله با آن موفقيت آميز نبوده است. زنبوران عسل عليه اين مزاحم يك استراتژي اختصاصي مقابله را طراحي نموده اند كه با حبس انگل در زندان بره موم و با خارج كردن تخم ها و لاروهاي ريز از كندو همراه است. در سال 1996 اين آفت در آمريكا مشاهده گرديد و بطور جدي كلني هاي زنبوران عسل را در سراسر دنيا مورد تهديد قرار داد. بر خلاف زنبوران عسل آفريقائي، زنبور عسل اروپائي در مقابل اين آفت بدون دفاع است. تجارت جهاني زنبوران و محصولات آن موجب ورود سوسك كوچك كندو به مصر، استراليا و كانادا شده است.                                                                                   

 دوره توليد مثل :

سوسك هاي ماده در داخل سوراخ ها و منافذ كندو بعنوان پناهگاه،  تخم  گذاري كرده  بعد از 3-2 روز لاروها متولد مي شوند، در طول 16-10 روز با تغذيه از گرده ها، لاروها و تخم هاي زنبورعسل و همچنين عسل، سلولها ( ديواره ها و سقف) را تخريب مي نمايند. در نتيجه عسل از سلولها بيرو ن ريخته ، كندو را آلوده و چسبناك مي نمايد، سپس لاروهاي آفت كندو را ترك كرده تا در داخل خاك دوره شفيره اي را كه 28-21 روز به طول مي انجامد، بگذرانند. با اين وجود انگل مي تواند اين دوره را در داخل كندو نيز،  طي نمايند.                                                                      

يك هفته بعد از تولد ، حشره بالغ گرديده و ماده شروع به تخمگذاري مينمايد. حشره بالغ توانائي دارد پرواز نموده و يك كندو در چندين كيلومتري محل تولد خود را آلوده نمايد. دوره زندگي اين آفت شش ماه است و مي تواند زمستان را در كندو بگذراند. دوره توليد مثل حدود 8-6 هفته بطول مي انجامد و چند دوره در يك سال تكرار مي شود. تمام مراحل توليد مثل بجز مرحله شفيرگي در داخل كندو رخ مي دهد.

رده به كندوهاي زنبورعسل :  

لاروهاي اين انگل خسارات اصلي را وارد مي كنند. آنها تونل هايي را در بين شان ها ايجاد كرده، و از تخم ها و لاروهاي زنبورعسل براي تغذيه استفاده مي نمايند كه منجر به تخريب سلولهاي نوزادان و حجرات عسل مي شود. عسل ذخيره از سلولها ي تخريب شده سرازير گرديده، قابها را بهم مي چسباند، عسل با مدفوع لاروهاي انگل آلوده شده، تخمير مي شود و شان هاي تخريب شده فرو مي ريزد. درجه تخريب در يك كلني بستگي به تعداد لاروهاي موجود دارد . اگر آلودگي شديد باشد احتمال زياد دارد كه كلني بطور كلي نابود شود. قابهاي عسل خارج شده از كندو كه براي عسل گيري نگه داري مي شوند، در معرض حمله سوسك كوچك مي باشند. آنها با پرواز مي توانند به قابها دسترسي پيدا كرده و در آن تخم گذاري نمايند. قابهاي عسل آلوده شده و عسل ها تخمير و غيرقابل مصرف مي شود. نشان داده شده كه اين انگل كلني هاي زنبوران بدون نيش را نيز مورد حمله قرار داده ، اين كندوهاي بي دفاع به سرعت از پا درمي آيند.

 توزيع جغرافيائي:

اين انگل اولين بار در سال 1867 شناسائي شده است. مناطق حاره و شبه حاره واقع در جنوب صحراي آفريقا منشأ اين آلودگي بوده است. از سال 1940 بعنوان انگل زنبورعسل شناخته شده است.                                                                    

پيشگيري و درمان :

 آتيناتوميدا در آمريكا ديده شده ولي هنوز در اروپا مشاهده نگرديده، اگر بخواهند كه اين انگل وارد اروپا نشود ضروري است كه تصميماتي اتخاذ شود مخصوصاً تمام واردات زنبورعسل از كشورها و مناطق آلوده ممنوع شود. در سوئيس واردات زنبور عسل تابع دستورالعمل خاصي است و هيچ وارداتي از آفريقاي جنوبي، مصر، آمريكاي شمالي و استراليا مجاز نمي باشد، با اين وجود واردات مقادير زياد زنبور عسل بصورت غيرقانوني وجود دارد. كساني كه كه به اين كار دست مي زنند زنبورداري سوئيس را به خطر انداخته، چون هيچ تضمين بهداشتي براي بهداشت زنبوران از مبادي ورودي وجود ندارد. اگر اين انگل روزي به اروپا وارد شود پيشگيري و درمان كلني ها ضروري و بسيار سخت خواهد بود. فقط كلني هاي قوي با يك جمعيت بالاي داراي جمعيت نظافت گر در كندو قادر خواهند بود عليه مهاجمان اقدام نمايند. عسل بايد هرچه سريعتر برداشت شود و از كندو دور شود. در آمريكا زنبورداران عليه اين آفت جديد برخي از سموم را بكار مي برند. خاك حوالي كندوها نيز بايد با يك حشره كش ضدعفوني شود. متوسل شدن به مواد شيميائي دو ضرر دارد  از يك طرف ايجاد باقيمانده در عسل و ساير محصولات كندو و از طرف ديگر احتمال زياد دارد كه انگل به آن مقاوم شود. پروژه هاي تحقيقاتي موجود در سطح بين المللي كه در تمام انستيتوهاي زنبورداري اروپائي اجراء مي شود بدنبال پيدا كردن شيوه جديد مبارزه هستند بايد اميدوار بود كه اين كار قبل از حضور آتيناتوميدا در اروپا به نتيجه برسد. چه مي توان انجام داد ؟ از محدوديت واردات، مهمتر آموزش است. بعلاوه جا دارد خطر ناشي از واردات محصولات زنبورعسل و واردات غيرقانوني زنبور را ياد آوري نمود.

error: Content is protected !!